ACTIVITEITEN

SKEN verzorgt zelf regelmatig activiteiten of haakt aan en ondersteunt initiatieven van anderen. Hieronder vindt u enkele voorbeelden van projecten waarmee het klinkend erfgoed wordt ontsloten.

SYMPOSIUM "AKOESTIEK IN 100 MONUMENTALE KERKEN"

Het symposium vond plaats op donderdag 29 april 2021, live vanuit het Acoustic Experience Lab in Harderwijk.

Virtueel was het symposium bij te wonen via ZOOM na opgave via info@klinkenderfgoed.nl. Daar is nu ook een exemplaar van het boek aan te vragen.

Eind 2018 heeft Stichting Klinkend Erfgoed Nederland (SKEN) aan akoestisch expert Jan Bril opdracht gegeven tot de uitvoering van het project 'Akoestiek'. Dit bestond uit metingen in 100 aan 'Klinkend Erfgoed' gerelateerde gebouwen, geografisch verspreid over Nederland en in een mix van bouwjaren, bouwstijlen, grootte en functie. Jan Bril is in samenwerking met eigenaren van de gebouwen en vele vrijwilligers gekomen tot een boeiende inventarisatie van ‘onze’ akoestiek en heeft dit vastgelegd in het boek dat tijdens dit symposium centraal stond. Uit het voorwoord van de auteur:

 

In het Nederlandse landschap zijn kerken een vanzelfsprekendheid. Nagenoeg elke provincie, stad of dorp heeft wel een lokaal of verder bekende historische kerk.

Het landschap verandert snel, waarbij ook het gebruik van kerken aan verandering onderhevig is. Veel kerken worden in de oorspronkelijke functie voor erediensten gebruikt, een toenemend aantal kerken krijgt ook andere functies. Dit heeft invloed op het gebouw en de inrichting van het gebouw. En daarmee heeft dit ook invloed op de akoestiek en bijvoorbeeld de klank van een historisch orgel.

In de dagelijkse praktijk worden bij herinrichtingen of verbouwingen uiteenlopende vragen in relatie tot de akoestiek gesteld: vaak wil men het behoud van de akoestiek bij forse wijzigingen waarborgen, soms is er ook een grote veranderingswens.

In dit boek ziet u geen vastomlijnd antwoord op hoe met de akoestiek in historische

monumenten moet worden omgegaan, dit is te afhankelijk van het individuele monument. Wel vindt u een appel om zorgvuldig met de akoestiek om te gaan, waarbij handvatten daartoe worden gegeven. Dit om de beleving van akoestiek in erfgoed net zo vanzelfsprekend te laten zijn als de kerken zelf in het Nederlandse landschap.

 

Het symposium werd georganiseerd door Stichting Klinkend Erfgoed Nederland (SKEN) in samenwerking met Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Deelname was gratis!

Het programma zag er als volgt uit:

15.30-15.45   Welkom, opening & inleiding Robert Helder, voorzitter SKEN

15.45-16.45   Presentatie van de resultaten van het onderzoek "Akoestiek in 100 monumentale kerken" inclusief virtuele akoestische beleving (hoofdtelefoon wordt aanbevolen) Jan Bril, akoestisch expert, leider van het onderzoek en auteur van het boek

16.45-16.55   Overhandiging van het boek aan Susan Lammers, directeur RCE

16.55–17.00   Afsluiting Robert Helder

 
Boek Akoestiek in 100 monumentale kerken.jpg

HERKENNINGSTUNE KLINKEND ERFGOED

Fieke Huizenga op het Königorgel in de St. Stevenskerk (Nijmegen), september 2016.

Deze herkenningstune heeft zij gecomponeerd naar aanleiding van het festival ‘Klinkend Erfgoed’.

 

Beluister en bekijk de herkenningstune van Klinkend Erfgoed

 

HalberstadtBurchardiChurchOrganForOrgan2ASLSP.jpg

Het orgel dat wordt gebruikt voor het ASLSP-project.

Organ²/ASLSP

Op zaterdag 5 september 2020 trok het orgel van de St. Burchardi Kerk in Halberstadt de aandacht van een internationaal publiek van muziekliefhebbers: na ruim 6 jaar een toon te hebben laten horen, wisselde het orgel van klank. Dat was onderdeel van een bijzonder muziekstuk dat in 1987 werd gecomponeerd door de Amerikaanse avantgardistische componist John Cage voor de Duitse organist Gerd Zacher. Het muziekstuk draagt de naam Organ²/ASLSP, waarbij de letters staan voor: As slow as possible en Organ2 staat voor ‘machtsverheven orgel’.

Organ²/ASLSP is een variant op het in 1985 gecomponeerde ASLSP. De bijzondere uitvoering in de St. Buchardi Kerk ging in 2001 van start vanwege van een uniek kunstproject in het kader van de viering van het feit dat de kerk in 1371 een orgel kreeg en in het jaar 2000 dus 639 jaar over een orgel beschikte. Als alles verloopt zoals gepland, zal het kunstproject duren tot het jaar 2640, in totaal dus ook 639 jaar.

Vanwege corona konden in september maar weinig belangstellenden aanwezig zijn in de kerk, maar het project kan worden bezocht voor zover coronamaatregelen dit toelaten. En wie de volgende klankwissel wil meemaken: zet 5 februari 2022 maar vast in uw agenda!

Voor meer informatie zie de website van de St. Buchardi Kerk.

Robert Helder en Susan Lammers

BIDBOOK HOORBAAR ERFGOED

Op 6 juni 2020 heeft het bestuur van SKEN de algemeen directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Susan Lammers, het bidbook KLINKEND 2020 aangeboden. Het bidbook is het resultaat van een haalbaarheidsonderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van de SKEN. Financieel is dit mogelijk gemaakt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
 

De wens om een Europees Jaar van het Klinkend Erfgoed uit te roepen is één van de speerpunten van SKEN. Het doel is om het klinkend erfgoed nationaal en internationaal bij een breed publiek onder de aandacht te brengen en kaders te ontwikkelen waarbinnen dit deel van het cultureel erfgoed op een duurzame wijze maatschappelijk kan worden verankerd. Wetenschappelijk onderzoek, educatieve projecten, behoud van vakmanschap, beleidsmatige aandacht en gemeenschappelijke omarming van het klinkend erfgoed zijn enkele van die kaders.    
 

In het haalbaarheidsonderzoek zijn de kansen geïnventariseerd om ‘van onderop’ in 2020 een Europees Jaar van het Klinkend Erfgoed uit te roepen. Onderzocht is de animo onder potentiële partners om inhoudelijk, programmatisch of financieel in dit Jaar te participeren. Is het -op basis daarvan- reëel om 2020 tot een Europees Jaar van het Klinkend Erfgoed uit te roepen? Is er voldoende draagvlak om het klinkend erfgoed - zijn instrumenten, verhalen, geschiedenis en toekomst - met andere maatschappelijke krachten te verbinden?
 

Op deze vragen is een volmondig ‘ja’ als antwoord te geven. Daarom dit bidbook. Het staat vol met kansen. De plannen, wensen, ideeën en voorgestelde activiteiten om invulling te geven aan een Europees Jaar van het Klinkend Erfgoed buitelen over elkaar heen.