PRIKBORD

Voor nieuwsberichten en activiteiten van overal

In verband met het Coronavirus werden dit jaar vele concerten en bijna alle andere evenementen afgelast. Klokken en beiaards konden gelukkig wel breed worden ingezet om mensen een hart onder de riem te steken en aandacht te vragen voor corona. Deze activiteiten werden dan ook op deze plaats vermeld, maar het is prachtig dat meer en meer digitale evenementen onder de aandacht kunnen worden gebracht.
Heeft u zelf een activiteit die u hier vermeld zou willen zien, laat het ons weten via deze link.
Orgels voor thuisblijvers in coronatijd (en daar buiten)

Weer aan huis gekluisterd, maar dat betekent niet dat er geen orgels kunnen worden bezocht! Met de podcastserie ‘Voor het orgel de kerk in’ van NPO Radio 4 kan ieder die dat wil met radiopresentator Sander Zwiep en organist en orgeldocent aan het Conservatorium van Amsterdam Matthias Havinga op rondreis langs een selectie van de mooiste Nederlandse orgels tussen Bolsward en Maastricht. Mooie verhalen, achtergronden, liefde en vakmanschap, en natuurlijk muziek, het komt allemaal langs in deze bijzondere serie. Voor de liefhebbers: klik hier.

Bijzonder winnend werk in illustratiewedstrijd rond orgels

Tijdens de lockdown dit voorjaar nam Orgelmuseum Elburg het initiatief tot een illustratiewedstrijd rondom het thema ‘orgelfantasie’, om al die mensen die thuiszittend hun vergeten hobby’s weer oppakten een mooie uitdaging te geven. En dat is gelukt. Alle materialen en technieken waren toegestaan om de verbeelding van de deelnemers zichtbaar te maken. Vele inzenders, van 17 tot 73, bleken zich geïnspireerd te voelen door het thema. Op 29 oktober werd de radiotherapeutisch laborant Peter Oosterhout tot winnaar bekend uitgeroepen met een bijzondere digitale collage. En een privéconcert winnen is in tijden van corona zonder twijfel een welkome manier om toch een keer naar een concert te kunnen.

De winnende illustratie van P. Oosterhout - foto Orgelmuseum Elburg

Organ²/ASLSP

Op zaterdag 5 september trok het orgel van de St. Burchardi Kerk in Halberstadt de aandacht van een internationaal publiek van muziekliefhebbers: na ruim 6 jaar een toon te hebben laten horen, wisselde het orgel klank. De klankwissel was onderdeel van een bijzonder muziekstuk, in 1987 gecomponeerd door de Amerikaanse avantgardistische componist John Cage voor de Duitse organist Gerd Zacher. Het muziekstuk draagt de naam Organ²/ASLSP, waarbij de letter staan voor: As slow as possible en Organ2 staat voor ‘machtsverheven orgel’.

Organ²/ASLSP is een variant op het in 1985 gecomponeerde ASLSP. De bijzondere uitvoering in de St. Buchardi Kerk ging in 2001 van start vanwege van een uniek kunstproject in het kader van de viering van het feit dat de kerk in 1371 een orgel kreeg en in het jaar 2000 dus 639 jaar over een orgel beschikte. Als alles verloopt zoals gepland zal het kunstproject duren tot het jaar 2640, in totaal dus ook 639 jaar.

Vanwege corona konden in september maar weinig belangstellenden aanwezig zijn in de kerk, maar het project kan worden bezocht voor zover coronamaatregelen dit toelaten. En wie de volgende klankwissel wil meemaken: zet 5 februari 2022 maar vast in uw agenda!

Voor meer informatie zie de website van de St. Buchardi Kerk.

Oudere berichten:

Vanaf 6 juli 2020: Internationale orgelserie in Der Aa-kerk Groningen

Schnitger Orgel Der Aa kerk Groningen - foto Omke Oudeman

Sinds 2013 organiseert organist Peter Westenbrink jaarlijks in de maand juli op de maandagavond concerten op het vermaarde Arp Schnitger-orgel (1702) van de Der Aa-kerk in de stad Groningen. Al meteen in het eerste jaar bleek dit initiatief een schot in de roos, want de ‘maandagavondserie’ is voor veel orgelliefhebbers intussen een begrip.

Van oudsher is de klank van het orgel befaamd voor in het bijzonder de interpretatie van muziek uit de Noord-Duitse barok. Daarom komen in de programmering regelmatig namen als Scheidemann, Tunder, Weckman, Bruhns en Buxtehude voorbij. Ook muziek uit later tijd blijkt echter prachtig te kunnen worden vertaald naar het Schnitger-orgel, versterkt door de akoestiek van de Der Aa-kerk. Menigeen bewaart daarom goede herinneringen aan concerten met muziek van Reger, Mendelssohn, Alain, Welmers en Ten Holt.

Na een muzikaal door corona zeer onzeker voorjaar, konden tussen maandag 6 juli en 3 augustus gelukkig toch vijf prachtige concerten worden gegeven. Hopelijk volgt in 2021 een nieuwe orgelzomer, zonder belemmeringen. Voor meer informatie over de activiteiten van Groningen Orgelstad, klik hier.

18 juli 2020: Via livestream meekijken in het nieuwe orgel van het Royal Birmingham Conservatoire (UK)
 

Naar orgelconcerten, orgels van dichtbij bekijken, het was er maanden allemaal niet bi en ook nu is het nog niet mogelijk het muzikale leven weer te voeren zoals voorheen. Corona schept afstand, maar er worden ook veel mooie initiatieven bedacht om toch mee te kijken achter de schermen. Zoals in juli, toen een live gestreamd bezoek kon worden afgelegd aan de werkplaats van Flentrop Orgelbouw. Niet in Nederland, maar in Birmongham, waar zij verantwoordelijk zijn voor de bouw van een nieuw, op het werk van Arp Schnitger gebaseerd orgel voor het Royal Birmingham Conservatoire. Op zaterdag 18 juli 2020 kon iedereen live meekijken. 

 

Het orgel wordt gebouwd om de studenten in Birmingham een orgel te bieden waarop zij zo authentiek mogelijk Midden-Europese barokmuziek kunnen spelen. Een uitdaging bij de bouw van dit orgel was de beperkte ruimte in het conservatorium. Daarom maakt Flentrop een compact tweeklaviers orgel, geïnspireerd op het werk van Arp Schnitger. Door efficiënt te spelen met de beschikbare ruimte, is het orgel compact mét een maximale diversiteit aan kleuren en karakters en ook nog goed bereikbaar voor stemmen en onderhoud.

 

In de livestream verteldehet Flentrop-team meer over het klankconcept en het maakproces van dit conservatorium-orgel. Informatieve reportages geven een kijkje achter de schermen in de werkplaats, bijvoorbeeld over het maken van de speeltafel, het ambachtelijke werk aan de pijpen en het fijnzinnige werk van de intonateur. Ook zijn er diverse muziekopnames die de klankmogelijkheden van het orgel demonstreren.

 

Met informatie, bezoek de site van Flentrop.

Carillons in het spoor van de bevrijding

 

In veel dorpen en steden kan nog steeds op straat naar livemuziek worden geluisterd. Op woensdag 1 april ging in Enschede de tweede fase van de nationale carillon-estafette van start, waarmee de beiaardiers van Nederland met zo’n honderd bespelingen 75 jaar vrijheid vieren. Deze estafette begon in september 2019 in het zuiden van het land. De estafette heeft zo het spoor van de bevrijders gevolgd met bespelingen in Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht, Groningen, Drenthe, Friesland, Gelderland en Overijssel. Hoewel de grote bevrijdingsmanifestaties en herdenkingen dit jaar moesten worden afgelast, konden de carillons blijven klinken.

 

 

“Juist nu zo velen aan huis gekluisterd zitten, hopen wij dat de klanken een gevoel van verbondenheid zullen teweegbrengen en enige troost kunnen bieden”, aldus Leo Samama van de organiserende Koninklijke Nederlandse Klokkenspel-Vereniging. “Al eeuwenlang zijn carillons symbolen van vrede en welvaart. Ook vertolken de zingende kerktorens van oudsher de gevoelens en emoties van burgers, zowel bij religieuze als wereldlijke feesten.” Ook in moeilijke tijden werd in het verleden door beiaardiers doorgespeeld. Die functie vervullen de beiaards ook in deze tijd van onzekerheid rond corona en quarantaine. Tot medio mei 2020 waren er tientallen bespelingen, zoals op de Martinitoren in Groningen, de Peperbus in Zwolle, de Onze Lieve Vrouwentoren in Amersfoort, de Domtoren in Utrecht, de Westertoren in Amsterdam en het Vredespaleis in Den Haag. Op Bevrijdingsdag klinken de carillons van Baarn, Edam, Weesp en Woerden. De meeste bespelingen vonden plaats op of rond de datum waarop de betreffende plaatsen zijn bevrijd.

 

 

De carillon-estafette was een initiatief van de Koninklijke Nederlandse Klokkenspel-Vereniging.

De 9-jarige Darian bespeelt het grootste carillon van Nederland in het Jeugdjournaal van 14 mei 2020. Leuk nieuws voor een nieuw publiek!

12 september 2020: Landelijk startschot Nationale Orgeldag in de
Sint-Catharinakathedraal in Utrecht
 

Sint Catharinakerk, foto: Piet Bron

In september wordt voor de 19e maal de Nationale Orgeldag gehouden. Overal in het land presenteren orgelcommissies en organisten die dag hun orgels.

De Nationale Orgeldag valt ieder jaar samen met de Open Monumentendag. Dat is niet voor niets. Juist ‘toevallige passanten’ kunnen zo op een verrassende wijze kennis maken met het orgel, los van de gebruikelijke liturgische functie.

Het landelijke startschot van de Nationale Orgeldag 2020 wordt op zaterdag 12 september om 10:30 uur gegeven in de Sint-Catharinakathedraal in Utrecht. Daarbij zal kathedraalorganist Wouter van Belle het Maarschalkerweerd-orgel laten klinken.

Bij deze een oproep aan lokale orgelcommissies, organisten en andere betrokkenen om activiteiten voor de Nationale Orgeldag 2020 door te geven via www.nationaleorgeldag.nl. Voor alle belangstellenden: op 12 september staan alle activiteiten op de landelijke site.

26 juni 2020: 50 jaar barokorgel Vrangendael/Sittard

Het orgel in de kerk van Vrangendael/Sittard (parochie Christus’ Hemelvaart – H. Joseph) is een van de vier nog klinkende barokorgels in ons land vervaardigd door Pieter van Assendelft uit Leiden. Dit orgel bevond zich in het verleden in het klooster Soeterbeeck te Deursen en vervolgens tot 1970 in Gennep. Het feit dat het orgel inmiddels al weer 50 jaar het muzikale leven in Vrangendael/Sittard opluistert, werd op 1 maart gevierd met een speciale eucharistieviering gevolgd door een concert door Oratoriumvereniging Sittard.

 

In het kader van het Orgelfestival Limburg 2020 zal op vrijdag 26 juni 2020 om 20:00 uur bovendien een bijzonder orgelconcert plaatsvinden, waarbij het orgel zal worden bespeeld door Ton Koopman. Zijn ongeëvenaarde kennis van de uitvoeringspraktijk van de Barokmuziek past bij uitstek bij dit orgel. Het concert vormt bovendien de officiële opening van het Orgelfestival Limburg van 2020 en zal worden opgenomen en uitgezonden op L1 radio.

 

Voor meer informatie kunt u terecht bij Orgelkring Vrangendael/Sittard, Christus’ Hemelvaartkerk Vrangendael, Hemelsley 240, Sittard

Gecancelled: Zomer 2020: Oargelpaad in Friesland

Met de huidige strijd tegen het coronavirus zijn er weliswaar nergens concerten waar we u naar toe kunnen verwijzen, maar dat verhindert ons niet om hoopvol vooruit te kijken. Hierbij vestigt de SKEN graag uw aandacht op een mooi evenement in de de zomer in Friesland: Oargelpaad, een evenement dfat hjaarlijks wordt georganiseerd door Tsjerkepaad en Stichting Organum Frisicum. Tijdens dit evenement stellen vele Friese kerken hun orgel beschikbaar aan organisten om er op te komen spelen. Gedurende 10 zaterdagmiddagen tussen begin juli en begin september.

Tussen 12 december 2019 en 31 maart 2020 kunnen kerken zich hier voor registreren en vanaf mei kunnen organisten zich inschrijven en zaterdagmiddagen en orgels kiezen.

Meer informatie, klik hier.

Een alternatief bevrijdingsconcert op Pierre Palla Concertorgel

Op dinsdag 5 mei zou op het Pierre Palla Concertorgel in het Muziekcentrum van de Omroep een bevrijdingsconcert worden gegeven door organist Patrick Hopper met medewerking van violiste Janneke van Prooijen en bariton Joost van Tongeren. Helaas kan dit niet doorgaan en is het onduidelijk wanneer concerten op dit prachtige orgel weer kunnen plaatsvinden. Daarom zet de Stichting Pierre Palla Concertorgel op 5 mei, als alternatief bevrijdingsconcert, enkele opnames op haar website die zijn gemaakt tijdens de concerten in december vorig jaar ter gelegenheid van de ingebruikname van het orgel.

Dit orgel is het voormalige concertorgel van de AVRO-studio dat een prominente rol heeft gespeeld in de Nederlandse radiogeschiedenis. Dit zeer bijzondere orgel is onlangs geheel gerestaureerd door orgelbouwer Pels & Van Leeuwen en geplaatst in studio 1 van het MCO. Het historische orgel is muzikaal buitengewoon veelzijdig en door de moderne besturingstechniek breed toepasbaar. Het klinkt in deze studio mooier dan ooit.

De restauratie en het concertprogramma zijn een initiatief van de Stichting Pierre Palla Concertorgel.

Van medio maart tot eind april klonken 'Klokken van hoop'

Het Coronavirus heeft een grote impact op iedereen in Nederland en op het maatschappelijk leven. Scholen, winkels, musea, sportverenigingen, concertzalen, theaters en ook kerken moeten hun deuren sluiten. Om in deze tijd van onzekerheid een boodschap van bemoediging, hoop en troost te verspreiden, heeft de Raad van Kerken in Nederland opgeroepen om de kerkklokken te luiden.

Het gezamenlijk luiden van alle klokken was een initiatief van de Paradijskerk in de binnenstad van Rotterdam en vond plaats van woensdag 18 maart tot en met woensdag 29 april van 19.00 tot 19.15 uur. Een mooi signaal dat we samen respect hebben voor al die hulpverleners die zich dag aan dag inzetten voor de gezondheid van medemensen. Een mooi signaal dat steeds luider klonk dankzij het gebeier van steeds meer klokken.

Meer informatie vindt u ook via deze site.

Gecancelled: Symposiumdag ‘De toekomst van het orgel’, Orgelmuseum Elburg

Er is momenteel veel te doen omtrent kerksluitingen en de daarbij behorende problematiek ‘Wat doen we met de orgels’? Om hierover met elkaar van gedachten te wisselen en misschien tot oplossingen te komen, organiseert het Orgelmuseum drie afzonderlijke symposiumdagen over organologische kwesties. Op zaterdag 28 maart organiseert het Orgelmuseum in Elburg een symposiumdag over de toekomst van het orgel.

Als sprekers komen onder meer langs Maarten Seijbel, hoogleraar Religiegeschiedenis aan de VU prof. Fred van Lieburg, en dr. Jan Dirk Wassenaar. De dag wordt afgesloten met een concert Wibren Jonkers.

Of het nu beroepsmatig of vanuit algemene interesse voor het instrument is, iedere geïnteresseerde is van harte welkom op 28 maart aan de Van Kinsbergenstraat 5. Er zijn geen kosten aan het symposium verbonden. Maar aanmelding is wel noodzakelijk, via info@nationaalorgelmuseum.nl onder vermelding van ‘Symposiumdag 28 maart’.

Klinkend erfgoed over een stille stad met een van de vele uitvoeringen van het nationaal concert 'Klokken van hoop en troost'. Dit zijn Madieke Marjon, mezzosopraan en Frank Steijns, stadsbeiaardier van Maastricht, Heerlen en Weert. Bron: youtube, DonCarillone

21 maart: Happy Bach Dag

Elk jaar wordt de verjaardag van Bach gevierd met concerten en andere ludieke activiteiten.

Op de website van Happy Bach Dag staan vele prachtige evenementen die helaas niet door kunnen gaan vanwege het coronavirus. Er is echter één soort evenement dat wel degelijk door kan gaan en waarvoor de SKEN vanuit haar speciale belangstelling graag aandacht vraagt: de activiteiten ‘Beiaard & Bach’ op zaterdag 21 maart.

Net als de luidende ‘Klokken van hoop’ past ook dit in de historie van de instrumenten en de oorspronkelijke betekenis van klokken om burgers te waarschuwen bij nood of poorten die dichtgingen.

Marimbaspeler Mark Ford, verbonden aan het Music Department van de universiteit van Texas in Denton

13 maart 2020: Premières voor Marimba & Orgel in het Orgelpark

Het Orgelpark is medeorganisator van het Amsterdam Marimba Weekend dat plaatsvindt op donderdag 12 en vrijdag 13 maart. Tijdens dit weekend komen marimbaspelers vanuit de hele wereld samen in Amsterdam voor workshops en concerten. Het Amsterdam Marimba Weekend en het Orgelpark hebben gezamenlijk een compositiewedstrijd uitgeschreven voor de bezetting van orgel en marimba om zo het repertoire voor deze spannende combinatie te verrijken.

Twee marimba & orgelduo’s vertolken de winnende composities in het compositieconcours voor deze bezetting. Speciaal onderdeel is het programma Tomorrow's Stars: jonge marimbaspelers spelen werk van onder anderen John Cage, Johann Sebastian Bach, Anna Ignatowicz-Glińska en Mark Ford.

Uitvoerenden: Katarzyna Myćka, marimba & Jens Wollenschläger, orgel; Tatiana Koleva, marimba & Jan Hage, orgel; Mark Ford, marimba; Adelaïde Ferrière, Kalina Vladovska, Nikolai Ivanov, marimba; Tomorrow's Stars (jong talent).

​​

Voor meer informatie, klik hier.

Organist Patrick Hopper

7 maart 2020: Filmmuziek, symfonische werken en theaterorgelmuziek, MCO in Hilversum

De Stichting Pierre Palla Concertorgel organiseert op 7 maart om 16.00 uur een concert dat wordt gegeven door Patrick Hopper op het recent in gebruik genomen Pierre Palla Concertorgel in Studio 1 van het Muziekcentrum van de Omroep in Hilversum.
Zaterdagmiddag 7 maart om 16.00 uur geeft Patrick Hopper in het Muziekcentrum van de Omroep in Hilversum een concert op het recent in gebruik genomen Pierre Palla Concertorgel. Dit historische orgel heeft sinds de feestelijke ingebruikname voor een grote toestroom aan enthousiaste en soms ontroerde muziekliefhebbers gezorgd in Studio 1 van het MCO.

Voor meer informatie, klik hier.

componist Thanasis Deligiannis

7 maart 2020: ‘Prayers of Incompetence’ in Orgelpark Amsterdam

In Prayers of Incompetence onderzoekt componist Thanasis Deligiannis het grijze gebied tussen zingen en spreken bij zowel de zangers als het hyper organ. ‘Verlangens, persoonlijke rituelen, spreuken en aforismen proberen in een gammel contrapunt hun weg te vinden. Gebeden schieten te kort in een klankwereld die vreemd vertrouwd klinkt’, aldus Deligiannis. Prayers of Incompetence wordt uitgevoerd in het Orgelpark op zaterdag 7 maart om 20:15 uur door Thanasis Deligiannis, vier vocalisten en technische ondersteuning. Teksten van Andriana Minou.

Voor meer informatie, klik hier.

26 februari 2020: Van Bonjour mon Coeur tot Hello My Love,  Lemmensinstituut te Leuven

Gedurende zes eeuwen maakt beiaardmuziek deel uit van de publieke ruimte. Het repertoire dat beiaardiers vertolkten, was steeds verrassend actueel. Het mag dan ook verbazen dat Jef Denyn, oprichter van de Mechelse beiaardschool, de ondertussen legendarische vraag stelt “Wat zal de beiaard spelen?” Het antwoord op deze vraag wordt tot klinken gebracht op een kamerbeiaard van 50 klokken door Carl Van Eyndhoven die hieraan het verhaal van zijn verrassende onderzoekstocht naar een ‘verdwenen’ repertoire koppelt.

Het concert op 26 februari past in de reeks "Concerten met een verhaal" en vindt plaats in de kamermuziekzaal van het Lemmensinstituut, Lemmensberg 3 in Leuven. Dit concert draagt als ondertitel: 'Zes eeuwen beiaardmuziek als bekroning van het stadslawaai'.

Voor meer informatie en tickets, klik hier.

Carl Van Eyndhoven

8 februari 2020: Film, Orgel en Elektronika: Dávny, in Orgelpark Amsterdam

‘Orgels in verval’ is het intrigerende onderwerp van een avond rond Franz Danksagmüller. De organist en componist heeft een film gemaakt die hij live begeleidt met orgel en elektronica. Verlaten kerken en vervallen orgels, deels in Slowakije gefilmd, spelen de hoofdrol. Het woord ‘dávny’, titel van de film, betekent vrij vertaald ‘vergane glorie’. Visuals door Maria Hemmleb en Franz Danksagmüller.

 

Voor meer informatie, klik hier.

Jubileumjaar 2019: 40 jaar klokkenluidersgilde in Utrecht

Met een gilde van maar liefst 900 leden worden in de Utrechtse Dom en op zeven andere plekken in Utrecht zo’n duizend keer per jaar handmatig de klokken geluid. Sommige klokken zelfs dagelijks. En dat al veertig jaar lang. Want op Kerstavond 1979 werd het Utrechtse Klokkenluiders Gilde opgericht.

Utrecht is wereldwijd een toonaangevende stad als het gaat om klokken. In de binnenstad zijn maar liefst 57 luidklokken te vinden. Twintig van die klokken zijn al meer dan 400 jaar oud. Vroeger werden de klokken van de Dom geluid door padvinders, onder leiding van de stadstimmerman. Op enig moment ging deze stadstimmerman echter met pensioen en het had maar zo gekund dat het klokkenluiden daarna zou worden overgenomen door machines. Omdat het geluid van luiden met de hand zo anders is dan machinaal en omdat de padvinders het klokkenluiden leuk vonden, werd daarom het Klokkenluidersgilde opgericht. Inmiddels houden ze dat dus al 4 decennia vol, niet alleen in de Dom maar ook de klokken van de Buurtoren, de Jacobitoren, de Geertetoren, het kerkje op fort Blauwkapel, het Bartholomeus Gasthuis en van het Academiegebouw en de Demkaklok in Zuilen. En dat is niet onopgemerkt voorbij gegaan: via diverse landelijke media werd onder meer op radio 4 en bij de NOS aandacht besteed aan dit bijzondere jubileum.

 

Vanaf Kerst 2019 wordt een jaar lang met speciale klokkenactiviteiten aandacht besteed aan dit bijzondere jubileum. Zoals rondleidingen en spannende verhalen voor kinderen op de luidzolder.

 

Meer informatie over het Utrechts Klokkenluiders Gilde, klik hier.

20.11.2019 – 07.02.2020:

Werkgroep De Torenklok Tilburg luidt noodklok met kunstwerk

Beeld: Werkgroep De Torenklok, Tilburg

Klokken van kerken, kloosters en kapellen hebben in de Tilburgse geschiedenis een belangrijke rol gespeeld. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er veel klokken geroofd. Hoewel er na de oorlog een flink aantal is teruggeplaatst, dreigt er voor de tweede keer een ‘klokkenroof’ omdat kerken verdwijnen en de klokken een ‘bronswaarde’ hebben. Dat is niet uniek voor Tilburg, maar om dit probleem onder de aandacht te brengen heeft Werkgroep De Torenklok een kunstwerk gerealiseerd dat van van 20 november 2019 tot en met 7 februari 2020 [verlengde tentoonstelling] te bezichtigen is in het TijdLab in de Tilburgse LocHal (Bibliotheek).Het kunstwerk betreft een klokkeninstallatie, gemaakt ter gelegenheid van Tilburg 75 jaar vrij!

Adres: Burgemeester Brokxlaan 1000, 5041 SG Tilburg. Voor meer informatie, klik hier.

 

Sinds 2016 zet Werkgroep De Torenklok zich, als onderdeel van de Heemkundekring Tilburg, in om de luidklokken in Tilburg en omstreken op een positieve manier onder de aandacht te brengen. In de toekomst hopen zij dit als zelfstandige stichting te kunnen doen. Belangstellenden die de werkgroep hier mee willen helpen zijn van harte welkom! Meer informatie. Contact.

1 februari 2020: Orgel & Elektronica in Orgelpark Amsterdam

Componist, performer en elektronicaspecialist Jan-Bas Bollen bespeelt de orgels in het Orgelpark met behulp van zijn HyperTheremin – een instrument dat bestaat uit een zogeheten ‘non-haptische’ Leap Motion hand-controller én door hemzelf ontwikkelde software. Voor deze opzienbarende speelwijze, waarbij Bollen zijn instrument niet aanraakt maar als het ware in de lucht musiceert, is de choreografie van de handen cruciaal. De HyperTheremin maakt de ontplooiing van bijzondere timbres mogelijk zowel binnen composities als improvisaties.

Voor informatie en kaartjes, klik hier.

Beeld: Orgelpark Amsterdam

1 februari 2020: Wensconcert Lennart Nijgh op carillon in Tiel

Op zaterdag 1 februari brengt stadsbeiaardier Wim Ruitenbeek van 14:00 - 15:00 uur met een speciaal concert een ode aan dichter Lennaert Nijgh op het carillon van Tiel ter ere van diens 75ste geboortedag (29.01.1945).

De Tielse stadsbeiaardier moest zich vorig jaar nog ernstig zorgen maken over het voortbestaan van de carillontraditie in Tiel. De gemeente Tiel wilde, in het kader van een noodzakelijke miljoenenbezuiniging op de jaarlijkse uitgaven, de aanstelling van de stadsbeiaardier stopzetten, een besparing van € 20.000. Voorlopig kan het carillon in de Sint Maartenskerk gelukkig nog bespeeld worden. Na een uitgebreide protesten en handtekeningenacties onder Tielenaren trok de gemeenteraad in november 2019 een reservepotje open om het wegbezuinigen van de beiaardier te voorkomen.

Wimdebeiaardier concert Lennart Nijgh.jp

Beeld: Wim Ruitenbeek. Voor meer informatie: klik op de foto

Liefhebbers kunnen daarom komende zaterdag een verzoeknummer melden aan @wimdebeiaardier. Welk lied mag niet ontbreken?

Eind januari 2020: Leids Carillon valt stil voor renovatie

Een jaar lang zal in Leiden in de binnenstad straks geen Harry Potter, Level 42, LaLaLaLeiden of wat barokkere muziek uit het carillon komen.

Stadsbeiaardier Levina Pors verheugt zich er niet op maar het is hoog nodig. De 49 klokken zijn weliswaar nog in uitstekende staat, maar de verroeste mechanieken moeten allemaal worden vervangen. Vervanging van de klepels zal er bovendien voor zorgen dat er weer veel meer nuanceringen in het spel mogelijk zijn en de klank veel milder wordt. Ook worden de magneethamers vervangen door een instelbaar pneumatisch systeem. Omdat er bovendien een nieuw, via internet instelbare carilloncomputer komt, zal het geheel over een jaar veel zachter klinken en is er meer variëteit mogelijk. Dan kan Levina weer alle kanten uit met dit mooie instrument: ,,Dan durf ik zelfs Level 42 weer te spelen”. En dat is iets om naar uit te kijken!

Meer informatie, klik hier.

Beeld: Levina Pors

Kerstvakantie, 27 december 2019 - 5 januari 2020:

Museum Speelklok: voorstelling De tovenaar van het witte orgel

Museum Speelklok heeft in de kerstvakantie een speciale tentoonstelling en een muzikale voorstelling die speciaal de aandacht van liefhebbers van Klinkend erfgoed verdient: de muzikale voorstelling ‘De tovenaar van het witte orgel’: een vorstelijk sprookje over vriendschap en de betoverende kracht van muziek. Tussen alle zelfspelende muziekinstrumenten van Museum Speelklok speelt deze kerstvakantie een gigantisch niet-zelfspelend muziekinstrument de hoofdrol. Kom en laat je betoveren!

 

Het verhaal

De Groothertogin van een piepklein landje is gek op muziek. Daarom heeft ze het mooiste muziekinstrument ter wereld laten bouwen: een orgel waarin een heel orkest verborgen zit. Het liefst zou ze de hele dag niets anders doen dan luisteren naar de prachtige klanken. Of, beter nog, er zelf muziek op maken. Maar dat valt nog niet mee. Gelukkig is er één iemand die ermee kan toveren…

 

Meer informatie

De voorstelling wordt dagelijks om 14.00 uur gespeeld door Kim Arnold en Jan Hage / Bob van der Linde van 27 t/m 30 december 2019 en van 2 t/m 5 januari 2020.

Voor meer informatie, klik hier.

Beeld: Orgelpark Amsterdam

Kaj Malone. Beeld: AM Rehm

Martijn Comes

30 november 2019: Lancering ‘Resonance’ in de Stevenskerk

De kerk is zonder twijfel het oudste en meest algemeen aanwezige muziekpodium van Europa. Tijdens het evenement ‘Resonance’ op 30 november in de Stevenskerk in Nijmegen krijgt hedendaagse kerkmuziek nieuwe contexten. Optredens van onder meer de minimalistische componist Kali Malone, de Nederlandse Martijn Comes en dronekoor NYX illustreren dit.

Rewire2019, Iona F ortune & Nyx

Al bijna twee millennia lang worden verbazingwekkende en technisch innovatieve muzikale uitvoeringen opgevoerd in kerken met behulp van een van de meest complexe instrumenten ter wereld: het orgel, en een van de meest universele: de stem. De beiaard of kerkbel completeert het triumviraat. Het is een blijvende herinnering aan de maatschappelijke betekenis en alomtegenwoordigheid van deze cruciale erfgoedsites.

 

Op zaterdag 30 november lanceren het internationale muziekfestival Rewire en RE: VIVE, het initiatief van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid dat muzikanten en het publiek met zijn nationale archief verbindt: Resonance. De dag is gevuld met een muzikaal en een informatief programma voor hedendaagse muziek en discussies met specialisten uit de muziek- en erfgoedwereld en vindt plaats in de Stevenskerk, de oudste en grootste kerk van Nijmegen, ter ere van de drie auditieve pijlers van de kerk: de beiaard, de stem en het orgel.

Het evenement maakt deel uit van het Kerk & Kunst initiatief van de Rijksdienst voor Religieus Erfgoed. Meer informatie en het volledige programma van Kerk & Kunst van de Rijksdienst vindt u op: www.toekomstreligieuserfgoed.nl.

 

Voor meer informatie over Resonance klik hier: hier. Voor meer informatie over het programma in de Stevenskerk klik hier hier.

Gratis voor studenten, CJP-leden en bezoekers jonger dan 27 jaar (registratie noodzakelijk), reguliere tickets €5. Bestel/registreer via rewirefestival.nl/tickets

Netherlands Carillon klinkt na 66 jaar eindelijk zuiver

 

Op een groene heuvel boven de rivier Potomac in Virginia, met uitzicht op Washington DC, ligt een van de 139 nationale begraafplaatsen in de Verenigde Staten: Arlington National Cemetery. Een militaire begraafplaats, maar ook de nodige presidenten, astronauten, politici en andere bekende Amerikanen hebben hier hun laatste rustplaats gevonden.

Sinds 1954 staat hier het 49-delige klokkenspel dat Nederland aan Amerika schonk als dank voor de bevrijding en de Marshall-hulp. Maar het klokkenspel klonk vanaf dag 1 vals, al repte niemand daar indertijd over. In de jaren negentig verkeerde de beiaard in slechte staat. Met minimaal budget werd het instrument opgelapt, maar niet grondig genoeg. In 1995 bood Wim Kok bovendien aan toenmalig president Bill Clinton een vijftigste klok aan, ter herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog, 50 jaar eerder.

Netherlands Carillion Arlington. Beeld: nlintheusa.com

Nu, nog eens 25 jaar later, wordt the Netherlands Carillon goed gerestaureerd. Amerika investeert 4,5 miljoen in de verroeste toren. Koninklijke Klokkengieterij Eijsbouts in Asten zorgt voor de restauratie van de klokken, een ingreep waarvoor de Nederlandse overheid de beurs heeft getrokken. In één moeite door wordt het carillon opnieuw gestemd. En er worden drie klokken aan toegevoegd: twee kleine, vernoemd naar voormalig first lady Eleanor Roosevelt en dominee Martin Luther King. en één grote: de Marshall-klok.

VU-hoogleraar Engelstalige letterkunde Diederik Oostdijk beschrijft in zijn boek Bells for America de geschiedenis van dit bijzondere maar bijna 65 jaar lang vals klinkende carillon. Voor wie er meer over wil weten klik hier.

Beiaard Vredespaleis 25 jaar

De beiaard in de toren van het Vredespaleis werd op 3 november 1994 tijdens een feestelijke bijeenkomst in gebruik genomen. Sindsdien klinkt tot heden dit instrument iedere week tijdens twee bespelingen in de middagpauze op dinsdag en donderdag.

In de bibliotheek van het Vredespaleis bevinden zich gedrukte versies van de Hymne des Nations, geschreven door de Nederlandse musicus/componist Charles Grelinger (1873-1942). Vanwege het 25-jarig jubileum wordt aan zoveel mogelijk geïnteresseerden deze compositie aangeboden in een tweetal bewerkingen voor beiaard.

Voor meer informatie over de beiaard en de muziek, bezoek de website van de KNKV.

Nederlands klokkenspel in Arlington krijgt opknapbeurt in Asten

Het klokkenspel op de erebegraafplaats Arlington in Washington werd in 1954 geschonken door de Nederlandse overheid aan de Verenigde Staten als dank voor de Amerikaanse inzet in de Tweede Wereldoorlog en voor het Marshall-plan.

De grote stalen toren staat op Arlington Cemetery, vlak bij het beroemde Iwo Jima Monument. Deze toren was een ontwerp van architect Joost Boks en werd gemaakt in Aarle-Rixtel. Het was het eerste modernistische monument in Washington en omgeving. Het carillon in de toren werd samengesteld met klokken van drie verschillende klokkengieters, waaronder Koninklijke Eijsbouts in Asten. In 1960 werd de klokkentoren onthuld naast de oorlogsbegraafplaats in Arlington.

Maar het historische carillon klinkt vals en verkeert in slechte staat. Daarom is het in oktober voor opknapbeurt verscheept naar Asten.

Op de locatie zelf wordt 4,.2 miljoen dollar geïnvesteerd in de complete renovatie van de beiaardtoren. Ook worden onder regie van de Nederlandse ambassade geldschieters gezocht. Het is de bedoeling dat het huidige carillon met een aantal nieuwe klokken wordt uitgebreid tot een nieuw instrument.

Alle klokken van het carillon zijn in november 2020 weer terug in Amerika.

 

Voor een filmpje over het klokkenspel, klik hier.

22 september 2019: Feestelijke ingebruikname carillon De Rijp

 

Toen in 2014 Christiaan Winter, beiaardier van de gemeente Alkmaar, De Rijp bezocht merkte hij op dat een dorp als De Rijp toch eigenlijk een carillon zou moeten hebben. Vervolgens bleek dat De Rijp vroeger een carillon had gehad, dat echter in 1654 bij een grote dorpsbrand verloren was gegaan. Al snel na die ontdekking werd Stichting Carillon De Rijp in het leven geroepen. Dankzij de inspanningen van deze stichting kon bij de Klokken- en Kunstgieterij Reiderland in Finsterwolde een klokkenspel worden besteld. De eerste en grootste klok, geschenk van de gemeente Alkmaar, werd in april 2017 gegoten naast de Grote Kerk in De Rijp. In totaal werden 43 klokken gegoten om het beiaard van De Rijp compleet te maken.

 

Op zondag 22 september is het carillon officieel in gebruik genomen met een speciale kaasmarkt, toespraken en natuurlijk carillonspel door Christiaan Winter. De vele aanwezigen waren enthousiast: 'Het klinkt schitterend!'

Voor meer informatie, klik hier.

Stadsbeiaardier Christiaan Winter. Beeld: Alkmaars Weekblad

 Luidklokkenestafette op de Europese Dag van de Vrede

Op 21 september, tijdens de Internationale Dag van de Vrede, hebben in heel Europa tegelijkertijd klokken geluid.

Deze dag, die door de Verenigde Naties wordt georganiseerd, valt samen met de openingssessie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties die sinds 2001 plaats vindt op 21 september. De Verenigde Naties riepen de dag uit in 1981 om een wereldwijde dag van wapenstilstand en geweldloosheid te creëren. 'Omdat oorlogen beginnen in de hoofden van mensen, is het in de hoofden van mensen waar de verdediging van de vrede dient te beginnen'. Het luiden van de klokken is een prachtige manier om een bijzondere ervaring van gedeeld erfgoed mogelijk te maken.

14 september 2019: Carillon-Estafette: 75 klokken vieren

75 jaar vrijheid

Exact 75 jaar na de bevrijding van Maastricht startte op zaterdag 14 september 2019 om 12.00 uur de nationale carillon-estafette met een bespeling van het 350 jaar oude Maastrichtse stadhuiscarillon door beiaardier Philippe Reuser. De Limburgse hoofdstad was de eerste grote Nederlandse stad die werd bevrijd.

 

Aansluitend volgt de carillon-estafette het spoor van de bevrijders door Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Zeeland naar het noorden van Nederland. Alle beiaardiers speelden een programma met muziek uit de bevrijdingstijd.

In vervolg op deze speciale estafette zullen in de loop van het jaar onder meer bespelingen plaatsvinden in het Vredespaleis in Den Haag, de Stevenskerk in Nijmegen, de Westertoren in Amsterdam en in de Eusebiuskerk in Arnhem. Tijdens de Slag om Arnhem werden de toren en het carillon van deze laatste kerk geheel verwoest.

De carillonestafette is een initiatief van de Koninklijke Nederlandse Klokkenspel-Vereniging. De plaatsen kunt u via de interactieve kaart zien en deze wordt verder aangevuld, klik hier.

9 september 2019: Tweede Ambitus Orgelconcours gewonnen door Thirsa Brokking, Auke Kieviet en Rik Melissant

De finalisten van het Ambitus Orgelconcours. Foto: ambitusfoundation.org

Op zaterdag 9 september vond in Rotterdam de finale plaats van het Ambitus Orgelconcours. In de Laurenskerk behaalden Thirsa Brokking, Auke Kieviet en Rik Melissant de eerste plaats in hun leeftijdscategorie.

 

Op de orgels van de Laurenskerk speelden zij werk van onder anderen Buxtehude, Bach, Vierne, Liszt, Tournemire, Lemckert en Monnikendam. Op 12 oktober 2019 zullen de laureaten een speciaal Laureatenconcert geven in de Laurenskerk te Rotterdam. Op 16 oktober volgend jaar maken zij bovendien hun opwachting in het Orgelpark in Amsterdam.

Het Ambitus orgelconcours, dat dit jaar zijn tweede editie beleefde, is een initiatief van de Ambitus Foundation. De stichting wil met het concours jong talent tot en met 21 jaar stimuleren in hun ontwikkeling als organist. Het concours, georganiseerd in samenwerking met de afdeling Klassieke Muziek van Codarts (het Rotterdams conservatorium), telde negen finalisten, drie in elke categorie: A (amateurs tot 15 jaar), B (amateurs van 15 tot en met 21 jaar) en C (conservatoriumstudenten).

Voor meer informatie, klik hier.

14 en 15 september: Nationale Orgeldag en Open Monumentendag

De Nationale Orgeldag en de Open Monumentendag, die op 14 en 15 september plaatsvindt, hebben sinds jaar en dag hun krachten gebundeld en dat levert zoals ieder jaar ook dit jaar weer een record aan opengesteld en klinkend erfgoed op.

Overal in het land laten orgelcommissies en organisten hun orgels op een voor hen geheel eigen wijze zien en laten klinken. Het landelijke startschot van de Nationale Orgeldag 2019 wordt gegeven in de Kloosterkerk in Den Haag, waar organist en orgelkenner Aart de Kort een verhaal zal houden over orgelgeschiedenis. SKEN-voorzitter Robert Helder verricht de openingshandeling. Op de website van de Nationale Orgeldag vindt u alle aangemelde orgelevenementen op een rij. Op de website van de Open Monumentendag zijn bovendien allerhande activiteiten te vinden die met ander klinkend erfgoed te maken hebben, zoals de beklimming van torens met klokkenspel of bezoek aan een torenuurwerk.

14 september 2019: Orgelkennismakingstocht in Sittard-Geleen

Tijdens de Nationale Orgeldag / Open Monumentendag worden op 14 september 2019 in de gemeente Sittard-Geleen de fraaie historische orgels uit drie kerken in het centrum van de belangstelling geplaatst met een bijzonder evenement.

In elk van de drie kerken wordt het orgel bespeeld door de eigen organist en wordt het orgel als instrument en als monument nader geïntroduceerd op een toegankelijke manier zodat het ook voor jeugdige bezoekers een interessante ervaring wordt!

De tocht begint om 13.00 uur in Geleen, gaat om 14.15 uur verder in Sittard, en daarna om 15.30 uur in Limbricht.

Voor meer informatie: zie de website van de Orgelkennismakingstocht.

14 september 2019: Amateurconcert op monumentaal orgel

Na vijf jaar restaureren is het Vater/Müller-orgel in de Oude Kerk in Amsterdam op 11 en 12 mei 2019 weer in gebruik genomen. Bij de restauratie werd niet over een nacht ijs gegaan. Er is vele jaren gediscussieerd over te maken keuzes met betrekking tot technisch herstel en klankgeving, tot de nieuw aangetrokken orgeladviseur Henk Verhoef in 2006 met een restauratieplan kwam. Vervolgens duurde het nog tot 2014 voor voldoende fondsen waren geworven om met de restauratie te kunnen starten. Nu is het orgel dus weer in volle glorie te bespelen en beluisteren.

Wie altijd al een keer zelf dit beroemde orgel heeft willen bespelen, maakt tijdens de Open Monumentendag op 14 september een kans. De Oude Kerk stelt die dag namelijk zeven amateurorganisten in de gelegenheid een concert te geven. Geïnteresseerden kunnen voor 6 september een mailtje sturen naar info@oudekerk.nl met als onderwerp ‘Orgelconcert Open Monumentendag’ en een omschrijving in maximaal 200 woorden waarom hij of zij het orgel graag eens zou willen bespelen. Een prachtig initiatief om monumentale instrumenten toegankelijker te maken voor een breder publiek.

Vater/Müller-orgel, Oude Kerk.

Beeld: Maarten Nauw

 

Meer info over de geschiedenis van het orgel en restauratie zie: www. orgelnieuws.nl

20 juli 2019: Fietstocht langs Veluwse orgels

Het Nationaal Orgelmuseum in Elburg organiseert op zaterdag 20 juli een fietstocht langs orgels op de Veluwe. De orgels worden bespeeld door Jos van der Kooy.

 

Het evenement duurt van 10:00 tot 16:00 uur en start bij het Orgelmuseum. Onder begeleiding van museumconservator voert de fietstocht langs Oosterwolde, Oldebroek en Doornspijk. Voor informatie over deelname, zie de website van het Nationaal Orgelmuseum.

14 juli: Koningin Fabiolawedstrijd gewonnen door Amerikaan

De internationale beiaardwedstrijd Koningin Fabiola vond dit jaar voor de achtste keer plaats in Mechelen en is hoogstwaarschijnlijk het belangrijkste op zijn gebied. Het concours wordt sinds 1987 om de vijf jaar georganiseerd door de Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn, in samenwerking met de Stad Mechelen en de Koninklijke Vereniging voor Toren en Beiaard.


Dit concours is van groot belang voor de artistieke erkenning van de beiaardkunst. Voor deze achtste editie schreven zich 16 kandidaten in. Na twee dagen van voorrondes, waarbij op het beiaard in de Sint-Romboutstoren onder meer een verplicht stuk van een

Winnaar Alex Johnson in actie op de kamerbeiaard.

Beeld Tim Dirven

Vlaamse componist moest worden gespeeld, werd tijdens de finaledag op 14 juli gespeeld op de kamerbeiaard in het Cultuurcentrum. Winnaar van het concours werd de 22-jarige Amerikaanse fysicastudent Alex Johnson, die zowel de eerste plek als de improvisatieprijs veroverde. De 19-jarige Belg Jasper Depraetere werd tweede.

 

Lees voor meer informatie dit artikel.

Juli 2019: Lunchconcerten in museum Speelklok

Beeld: Museum Speelklok

In de maand juli vindt in de Buurkerk in Utrecht, tegenwoordig de thuishaven van Museum Speelklok een serie lunchconcerten plaats als onderdeel van ‘Kerken luisteren’. Iedere woensdagmiddag tussen 12:00 en 12:30 uur bespeelt een andere organist het Johann Frederik Witte kerkorgel te horen in het kader van de presentatie Thuis in de Buurkerk, duizend jaar verhalen onder één dak. Hier wordt de rijke schat aan verhalen uit de geschiedenis van de Utrechtse Buurkerk, het huis van Museum Speelklok, blootgelegd.

Neem plaats op één van de stoelen in het Middenschip van de Buurkerk, sluit uw ogen en luister naar de prachtige muziek van dit kerkorgel.

Kijk hier voor meer informatie.

December 2018: Een derde klok voor Workum

In december 2018 is de restauratie van de klokkenstoel in de rijksmonumentale toren van de Gertrudiskerk in Workum afgerond. Dat is natuurlijk altijd iets om trots op te zijn, maar de Stichting tot behoud van monumenten in de gemeente Súdwest-Fryslân heeft nog een aanvullende wens: deze klokkenstoel een derde luidklok (terug) te geven.

 

In de toren bevindt zich een houten klokkenstoel die bestaat uit drie "vakken". Twee daarvan zijn bezet met monumentale klokken uit 1616 en uit 1699. Het derde "vak" is echter leeg, al is er voldoende ruimte om ook daar een klok in te hangen, zoals dat ook bij soortgelijke klokkenstoelen het geval is. Volgens de Workumer monumentenstichting is het volstrekt onlogisch aan te nemen dat men 400 jaar geleden een klokkenstoel zou hebben gebouwd met ruimte voor drie klokken als het de bedoeling zou zijn geweest drie klokken op te hangen. Daarom wil de monumentencommissie de bedoeling van 400 jaar geleden alsnog verwezenlijken en heeft hiertoe inmiddels bij diverse fondsen subsidieaanvragen ingediend. En nu is het afwachten of de droom van de monumentenstichting in vervulling kan gaan.

Beeld: Rijksmonumenten.nl

© 2019 STICHTING KLINKEND ERFGOED NEDERLAND   •   RSIN nr. SKEN: 856299972   •   KvK nr. 65877969

  • LinkedIn Social Icon
  • Facebook Social Icon