PRIKBORD: NIEUWSBERICHTEN EN ACTIVITEITEN VAN OVERAL

In verband met het Coronavirus worden veel concerten en andere evenementen afgelast. Klokken en beiaards kunnen gelukkig wel breed worden ingezet om mensen een hart onder de riem te steken en aandacht te vragen voor corona. Deze activiteiten kunnen hier worden vermeld. Ook kunnen digitale evenementen onder de aandacht worden gebracht.

Hebt u een activiteit om hier te vermelden, laat het ons weten via deze link.

Orgels voor thuisblijvers in coronatijd (en daar buiten)

Weer aan huis gekluisterd, maar dat betekent niet dat er geen orgels kunnen worden bezocht! Met de podcastserie ‘Voor het orgel de kerk in’ van NPO Radio 4 kan ieder die dat wil met radiopresentator Sander Zwiep en organist en orgeldocent aan het Conservatorium van Amsterdam Matthias Havinga op rondreis langs een selectie van de mooiste Nederlandse orgels tussen Bolsward en Maastricht. Mooie verhalen, achtergronden, liefde en vakmanschap, en natuurlijk muziek, het komt allemaal langs in deze bijzondere serie. Voor de liefhebbers: klik hier.

Dwergvleermuizen boven het Müllerorgel

Het eeuwenoude en indrukwekkende Müllerorgel in de Grote of Sint Bavokerk in Haarlem is niet zomaar een orgel maar vermoedelijk het meest afgebeelde instrument ter wereld. Dat monumentale orgel is aan restauratie toe en de gemeente Haarlem heeft daar een aanzienlijk bedrag voor vrijgemaakt. Prachtig natuurlijk.

 

Maar de kerk huisvest ook een kolonie dwergvleermuizen, die eveneens beschermde status heeft. Nog niks aan de hand, is wellicht de eerste gedachte: ruimte genoeg in zo’n grote kerk. Als die vleermuizen tijdens het rondvliegen maar niet onderweg hun keutels en vooral hun urine zouden laten vallen. Want die urine, dat bijt. Dat is niet goed voor de orgelpijpen. En dat levert, zoals vleermuisdeskundige Bas van Vlijmen het formuleert: “een interessant conflict (op) tussen twee beschermde objecten: de kolonie dwergvleermuizen en het eeuwenoude kerkorgel.’’

Al tientallen jaren wonen de vleermuizen in de kerk. Naar binnen gevlogen door kapotte ruitjes, een ideaal plekje op dertig meter hoogte bij een zuidwestelijke muur gevonden – nooit meer verhuizen, als het aan de vleermuizen ligt. En toch zal dat moeten. Want het orgel gaat in restauratie en dat heeft alleen zin als de aantasting door de vleermuizenurine stopt, legt organist Anton Pauw uit in het item dat het NOS journaal op 19 januari over dit onderwerp maakte. En dus wordt nu onderzocht hoe de kolonie kan worden aangemoedigd te verhuizen naar een andere mooie locatie in de kerk, maar dat gaat zeker maanden duren!

Voor meer informatie, zie het item op de website van de NOS of bij NH Nieuws.

Bijzonder winnend werk in illustratiewedstrijd rond orgels

Tijdens de lockdown dit voorjaar nam Orgelmuseum Elburg het initiatief voor een illustratiewedstrijd rondom het thema ‘orgelfantasie’, om al die mensen die thuiszittend hun vergeten hobby’s weer oppakten een mooie uitdaging te geven. En dat is gelukt. Alle materialen en technieken waren toegestaan om de verbeelding van de deelnemers zichtbaar te maken. Veel inzenders, van 17 tot 73, bleken zich geïnspireerd te voelen door het thema. Op 29 oktober werd de radiotherapeutisch laborant Peter Oosterhout tot winnaar uitgeroepen met een bijzondere digitale collage. En een privéconcert winnen is in tijden van corona zonder twijfel een welkome manier om toch een keer naar een concert te kunnen.

Winnaar-illustratiewedstrijd-Orgelmuseum

Winnende illustratie van Peter Oosterhout - foto Orgelmuseum Elburg

Organ²/ASLSP

Op zaterdag 5 september trok het orgel van de St. Burchardi Kerk in Halberstadt de aandacht van een internationaal publiek van muziekliefhebbers: na ruim 6 jaar een toon te hebben laten horen, wisselde het orgel van klank. Dat was onderdeel van een bijzonder muziekstuk dat in 1987 werd gecomponeerd door de Amerikaanse avantgardistische componist John Cage voor de Duitse organist Gerd Zacher. Het muziekstuk draagt de naam Organ²/ASLSP, waarbij de letters staan voor: As slow as possible en Organ2 staat voor ‘machtsverheven orgel’.

Organ²/ASLSP is een variant op het in 1985 gecomponeerde ASLSP. De bijzondere uitvoering in de St. Buchardi Kerk ging in 2001 van start vanwege van een uniek kunstproject in het kader van de viering van het feit dat de kerk in 1371 een orgel kreeg en in het jaar 2000 dus 639 jaar over een orgel beschikte. Als alles verloopt zoals gepland, zal het kunstproject duren tot het jaar 2640, in totaal dus ook 639 jaar.

Vanwege corona konden in september maar weinig belangstellenden aanwezig zijn in de kerk, maar het project kan worden bezocht voor zover coronamaatregelen dit toelaten. En wie de volgende klankwissel wil meemaken: zet 5 februari 2022 maar vast in uw agenda!

Voor meer informatie zie de website van de St. Buchardi Kerk.

Vanaf 6 juli 2020: Internationale orgelserie in Der Aa-kerk Groningen

Schnitger Orgel Der Aa kerk Groningen -

Schnitger Orgel Der Aa kerk Groningen - foto Omke Oudeman

Sinds 2013 organiseert organist Peter Westenbrink jaarlijks in de maand juli op de maandagavond concerten op het vermaarde Arp Schnitger-orgel (1702) van de Der Aa-kerk in de stad Groningen. Al meteen in het eerste jaar bleek dit initiatief een schot in de roos, want de ‘maandagavondserie’ is voor veel orgelliefhebbers intussen een begrip.

Van oudsher is de klank van het orgel befaamd voor in het bijzonder de interpretatie van muziek uit de Noord-Duitse barok. Daarom komen in de programmering regelmatig namen als Scheidemann, Tunder, Weckman, Bruhns en Buxtehude voorbij. Ook muziek uit later tijd blijkt echter prachtig te kunnen worden vertaald naar het Schnitger-orgel, versterkt door de akoestiek van de Der Aa-kerk. Menigeen bewaart daarom goede herinneringen aan concerten met muziek van Reger, Mendelssohn, Alain, Welmers en Ten Holt.

Na een muzikaal door corona zeer onzeker voorjaar, konden tussen maandag 6 juli en 3 augustus gelukkig toch vijf prachtige concerten worden gegeven. Hopelijk volgt in 2021 een nieuwe orgelzomer, zonder belemmeringen. Voor meer informatie over de activiteiten van Groningen Orgelstad, klik hier.

18 juli 2020: Via livestream meekijken in het nieuwe orgel van het Royal Birmingham Conservatoire (UK)

Naar orgelconcerten, orgels van dichtbij bekijken, het was er maanden allemaal niet bi en ook nu is het nog niet mogelijk het muzikale leven weer te voeren zoals voorheen. Corona schept afstand, maar er worden ook veel mooie initiatieven bedacht om toch mee te kijken achter de schermen. Zoals in juli, toen een live gestreamd bezoek kon worden afgelegd aan de werkplaats van Flentrop Orgelbouw. Niet in Nederland, maar in Birmongham, waar zij verantwoordelijk zijn voor de bouw van een nieuw, op het werk van Arp Schnitger gebaseerd orgel voor het Royal Birmingham Conservatoire. Op zaterdag 18 juli 2020 kon iedereen live meekijken. 

 

Het orgel wordt gebouwd om de studenten in Birmingham een orgel te bieden waarop zij zo authentiek mogelijk Midden-Europese barokmuziek kunnen spelen. Een uitdaging bij de bouw van dit orgel was de beperkte ruimte in het conservatorium. Daarom maakt Flentrop een compact tweeklaviers orgel, geïnspireerd op het werk van Arp Schnitger. Door efficiënt te spelen met de beschikbare ruimte, is het orgel compact mét een maximale diversiteit aan kleuren en karakters en ook nog goed bereikbaar voor stemmen en onderhoud.

 

In de livestream verteldehet Flentrop-team meer over het klankconcept en het maakproces van dit conservatorium-orgel. Informatieve reportages geven een kijkje achter de schermen in de werkplaats, bijvoorbeeld over het maken van de speeltafel, het ambachtelijke werk aan de pijpen en het fijnzinnige werk van de intonateur. Ook zijn er diverse muziekopnames die de klankmogelijkheden van het orgel demonstreren.

 

Voor meer informatie, bezoek de site van Flentrop.

Carillons in het spoor van de bevrijding

In veel dorpen en steden kan je nog steeds op straat naar livemuziek luisteren. Op woensdag 1 april ging in Enschede de tweede fase van start van de nationale carillon-estafette, waarmee de beiaardiers van Nederland met zo’n honderd bespelingen 75 jaar vrijheid vieren. Deze estafette begon in september 2019 in het zuiden van het land. De estafette heeft zo het spoor van de bevrijders gevolgd met bespelingen in Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht, Groningen, Drenthe, Friesland, Gelderland en Overijssel. Hoewel de grote bevrijdingsmanifestaties en herdenkingen dit jaar moesten worden afgelast, bleven de carillons klinken.

“Juist nu zovelen aan huis gekluisterd zitten, hopen wij dat de klanken een gevoel van verbondenheid zullen teweegbrengen en enige troost kunnen bieden”, aldus Leo Samama van de organiserende Koninklijke Nederlandse Klokkenspel-Vereniging. “Al eeuwenlang zijn carillons symbolen van vrede en welvaart. Ook vertolken de zingende kerktorens van oudsher de gevoelens en emoties van burgers, zowel bij religieuze als wereldlijke feesten.” Ook in moeilijke tijden speelden in het verleden de beiaardiers door. Die functie vervullen de beiaards ook in deze tijd van onzekerheid rond corona en quarantaine. Tot medio mei 2020 waren er tientallen bespelingen, zoals op de Martinitoren in Groningen, de Peperbus in Zwolle, de Onze Lieve Vrouwentoren in Amersfoort, de Domtoren in Utrecht, de Westertoren in Amsterdam en het Vredespaleis in Den Haag. Op Bevrijdingsdag klinken de carillons van Baarn, Edam, Weesp en Woerden. De meeste bespelingen vonden plaats op of rond de datum waarop de betreffende plaatsen zijn bevrijd.

 

 

De carillon-estafette was een initiatief van de Koninklijke Nederlandse Klokkenspel-Vereniging.

De 9-jarige Darian bespeelt het grootste carillon van Nederland in het Jeugdjournaal van 14 mei 2020. Leuk nieuws voor een nieuw publiek!